quarta-feira, 21 de outubro de 2020

"Espantamos o medo": taller para clubs de lectura de bibliotecas escolares


 

Para celebrar o Días das Bibliotecas 2020 (24 outubro), este ano co lema "Sempre ao teu carón" entre outras actividades propomos un taller a todos os clubs de lectura de bibliotecas escolares de Galicia. 

O ano pasado este taller ensaiámolo co Club de Lectura Maquiáns (IES O Ribeiro de Ribadavia) e co Club de lectura do IES A Cañiza e Club de Lectura Muchacha lectora (CPI da Cañiza), acabou cun encontro no Museo, o propio día 24, para un concurso de contada e gozar coa actuación de Brais das Hortas e o seu espectáculo "Contos de defuntos e outros asuntos". Este ano de pandemia e de restricións obriga a modificar a estrutura presencial, por iso difundimos en liña o taller para todos os clubs de lectura e a contada será tamén en liña.


 Espantamos o medo é un taller en liña para clubs de lectura de bibliotecas escolares da ESO sobre contos e lendas arredor do medo: aparecidos, santa compaña, rituais fúnebres, banquetes con mortos, encontros en cemiterios, lobishomes, sacaúntos, bruxaría, meigallos... para rememorar unha das tradicións galegas de relación co máis alá.

  O taller consta de varias partes:

1.  un mini taller guiado coas lecturas, estas lecturas a escoller realizaríanse durante os meses de novembro e decembro

2.  o alumnado en grupo ou individualmente inventa, reinventa, reintrepeta un conto, unha historia, tendo como base un dos contos tradicionais propostos, gravaríano en audio (15' como máximo) e deben envialo ao correo do Museo Etnolóxico: mu.etnolóxico.ribadavia@xunta.gal co asunto: "espantamos o medo", subiremos as achegas en  podcast o canal de Ivoox do Museo Etnolóxico

3.  contada dixital no canal de ivoox do Museo Etnolóxico onde se poderán escoitar todas as participacións

4.  entre todo o alumnado participante, en xaneiro, faremos sorteos de libros relacionados coa temática, facilitados pola Asociación de Amig@s do Museo e do Conxunto Histórico de Ribadavia (AMECHIR).

 

 Taller guiado:

Comenzamos o taller coa lectura de distintos contos populares, entendendo como funciona o conto de tradición oral. Cando se comeza a lectura de contos de tradición oral hai que ter en conta que a linguaxe utilizada é moi coloquial e con expresións locais dependendo do lugar no que se recolla o conto, ao tempo que existen distintas versións do mesmo conto. 

Partindo do libro de Camiño Noia Campos: “Contos galegos de tradición oral” leremos cinco versións diferentes do mesmo conto, tamén con títulos diferentes, sobre a aparición da morte pax.169 a 178 o título dos contos: A morte padriño, A madriña-morte, A madriña-morte este último ten ata cinco versións.

Estes contos como se transmitían de forma oral estaría ben que se lesen en voz alta, facendo certa representación teatral: exaxerando os xestos, variando os tonos de voz, enfatiazando algúns dos feitos ou accións das personaxes...

Os contos de tradición oral eran contados pola xente, algunhas autoras e autores o que fan é reinterpretar e reescribir eses contos populares, fan as súas versións aínda que baseándose na tradición popular, achegan a versión literaria do conto popular, isto fíxose históricamente xa dende a Idade Media.

O conto popular é para divertir, non ten localización espacial nen temporal, tampoco protagonistas coñecidos, ó contrario das lendas que fabulan ou baséanse en persoas, comunidades, lugares ou acontecementos reais.

Os contos de tradición oral reflicten a cultura e a vida cotiá das sociedades que os crearon. Podemos decir que o conto tradicional é patrimonio das clases populares.

 

Seguimos o taller coa lectura dalgúns contos de tradición oral, reinterpretados por escritor@s, ter en conta que cando estes escritor@s publican estes contos, o galego aínda non estaba normativizado (a Lei de normalización do galego é de 1983). Aínda que o alumnado xa lera algúns destes libros nos que se encontran os contos que propomos, a lectura sería diferente. 

-Á lús do candil. Contos a carón do lume de  Ánxel Fole, podemos escoller entre estes contos: Viña do alén! (mortos aparecidos), O Lordanas (enterrador con medo); Os difuntos falaban castelao.

-Os nenos de Xosé Filgueira Valverde lemos o conto: O medo pax. 18 a 20. Este conto tamén aparece recollido no libro: Antoloxía do conto galego de medo de Silvia Gaspar. Galaxia.

-Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete  de Castelao pode lerse en liña.

-Dos arquivos do trasno de Rafael Dieste do que escollemos este contos: Sobre da morte de Bieito, A luz en silencio

-Cuentos completos. Tomo I  Emilia Pardo Bazán leremos o conto: La Compaña, ademais de neste libro este conto pode lerse en liña AQUÍ. A vez que esta lectura, primeiro pódese ler o conto popular As ánimas en pena pax. 225 do libro Contos galegos de tradición oral de Camiño Noia.

-A trabe de ouro e outros contos de Vicente Risco eliximos a lectura do conto: O lobo da xente, este conto tamén se pode ler en liña AQUÍ . A vez que esta lectura, primeiro pódese ler o conto popular A lobo da xente pax. 181 do libro Contos galegos de tradición oral de Camio Noia

-Lendas galegas de tradición oral de X. M. González Reboredo, podemos escoller os seguintes contos: O lobishome, O lobo da xente de Prado, A muller-lobo.

No caso de que na Biblioteca Escolar non haxa estes libros podedes poñervos en contacto coa Biblioteca do Museo Etnolóxico: rosa.lamas@xunta.gal


segunda-feira, 19 de outubro de 2020

Día das Bibliotecas 2020: sempre ao teu carón


 

O 24 de outubro celébrase o Día das Bibliotecas, neste ano de pandemia e de restricións ´e moi acaído o lema proposto polo Ministerio de Cultura "Bibliotecas sempre ao teu carón". Tamén as bibliotecas de museos, as veces menos visibles, están sempre aí.

Na Biblioteca do Museo Etnolóxico pensamos en actividades para momentos de restricións e para lembrar que conservamos e difundimos patrimonio cultural:

Do dixital ao analóxico do confinamento á nova normalidade: publicación en papel do libro dixital O mes de abril na tradición

O Día do Libro deste 2020 colleunos en confinamento, polo que elaboramos de maneira comunitaria e colaborativa a través das redes sociais (dixitais e persoais), correo electrónico e teléfono coa recompilación de refráns, cancións, cantigas, ditos, historias... sobre o mes de abril un libro dixital. O libro pódese descargar desde o blog do Museo Etnolóxico ou da Biblioteca.

Xa na nova normalidade, para celebrar o Día das Bibliotecas e como agasallo agarimoso para toda a xente que colaborou quixemos editalo en papel para así poder ulir, palpar, acariñar e beixar o entusiasmo comunitario daquel escuro abril de 2020. Concordamos coa reflexión de Irene Vallejo, tirada do seu libro El infinito en un junco, de que aquilo que sobreviviu durante séculos ten máis posibilidades de resistir que aquilo que é novidade.

 


Espantamos o medo . Taller en liña para clubs de lectura de bibliotecas escolares da ESO sobre contos e lendas arredor do medo: aparecidos, santa compaña, rituais fúnebres, banquetes con mortos, encontros en cemiterios, lobishomes, sacaúntos, bruxaría, meigallos... para rememorar unha das tradicións galegas de relación co máis alá.

A actividade consta de varias partes:

  • mini taller guiado coas lecturas, a disposición no blog da Biblioteca do Museo AQUÍ , estas lecturas, a escoller, realizaríanse durante o mes de novembro e decembro
     
  • o alumnado en grupo ou individualmente inventa, reinventa, reintrepeta un conto, unha historia, tendo como base un dos contos tradicionais propostos, gravaríase en audio (15’ como máximo) e enviaríase ao correo do Museo: mu.etnoloxico.ribadavia@xunta.gal, que subiriamos en forma de podcast o canal de ivoox do Museo 
     
  • ontada dixital no canal de ivoox do Museo Etnolóxico, onde se poderán escoitar todas as participacións
     
  • entre todo o alumnado participante, en xaneiro, faremos sorteos de libros relacionados coa temática, facilitados pola Asociación de Amig@s do Museo e do Conxunto Histórico de Ribadavia (AMECHIR).
     
     
     

     
     
     
     Mostra expositiva: “Tes máis conto que Calleja”

    Exporemos a colección de mini contos da editorial Calleja, resultado dunha doazón en 2013. Destacan nestes mini-contos o seu tamaño e o preciosismo das súas ilustracións. A editorial española Saturnino Calleja fundada en 1879, en activo durante catro décadas, supuxo unha revolución dentro da edición de libros escolares e de literatura infantil en España, democratizou a lectura infantil.

     

    Para saber máis sobre a editorial Calleja e sobre estes mini contos AQUÍ 





 

quinta-feira, 16 de abril de 2020

Día do Libro 2020 desde o confinamento

20 de abril
Exposición bibliográfica en liña de revistas, recursos e libros sobre cultura popular galega.
Recompilanse todas as revistas posibles de asociacións, museos, colectivos que estén en liña nun álbum que se creará con este nome no facebook do Museo Etnolóxico e nun taboleiro do pinterest do Museo. Subirase unha foto coa portada da revista e na descrición da foto un comentario explicativo do contido da revista e o enlace aos números dixitais da revista. 


Ver Exposición AQUÍ

-23 de abril. 
Liberación en liña para descargar ou consultar, na plataforma google drive e en issuu do catálogo da exposición “Colección Abrente. Arte Galega no desafío cultural do 70’”. O acceso será desde o blog do Museo Etnolóxico na sección Biblioteca Dixital. Esta é a última exposición que se inaugurou no Museo, o catálogo presentouse o 21 de febreiro e a declaración de Estado de Alarma coincidiu co inicio da distribución, por iso queremos facilitar que todo mundo poida acceder ao seu contido, e debido tamén a que non se pode visitar a exposición.
Para descargar AQUÍ.


Libro dixital AQUÍ


Información sobre o catálogo e a exposición no blog do Museo:

*Presentación do catálogo e inauguración da segunda parte da exposición AQUÍ
*Inauguración da primeira parte da exposición AQUÍ



-23 de abril
Edición dun libro en liña colaborativo, participativo e comunitario coas achegas de toda a xente que participe no evento de facebook : Concurso: o mes de Abril na tradición . Trátase de que a xente participe facendo comentarios no evento de facebook, no twitter do @museoetnolóxico ou por correo electrónico mu.etnoloxico.ribadavia@xunta.gal achegando: refráns, cantigas, ditos, cancións, contos, regueifas no que o protagonista sexa o mes de abril (o mes de abril e a natureza, e o tempo, e os animais, e o campo, e o mar...). Máis información no blog do Museo AQUÍ.
Para descargar o libro AQUÍ.


Libro dixital AQUÍ


-23 de abril. 
Bookcrossing virtual conxunto coas Bibliotecas de Museos de toda España, organizado pola Biblioteca-Centro de Documentación do ARTIUM de Vitoria. Debido á imposibilidade de realizar a liberación de libros conxunta, que se vén facendo desde hai varios anos, este ano cada biblioteca ou centro participante compartirá en liña un libro da súa colección ou do seu catálogo de publicacións, para consultar ou descargar. Desde a Biblioteca do ARTIUM, como cada ano editarán un vídeo con todas as bibliotecas participantes que difundirán polas redes. Pódese ver AQUÍ.
Desde a Biblioteca do Museo Etnolóxico liberamos o libro: Museo aberto = museo abierto = open museum: saltando valados = saltando muros = jumping hurdle. Edición trilingüe galego, castelán e inglés do proxecto do mesmo nome Museo Aberto, no que tamén participou activamente a Biblioteca do Museo Etnolóxico.
A descarga e consulta en liña na sección Biblioteca Dixital do blog do Museo AQUÍ




segunda-feira, 6 de abril de 2020

Mostra documental sobre o ciclo “A muller na sociedade actual” organizado pola Agrupación Cultural Abrente en 1972 en Ribadavia

O estudo da historia da Agrupación Cultural Abrente de Ribadavia (1969-1983),  é posible, nunha parte importante, porque os socios e socias da mesma durante os anos de actividade conservaron e clasificaron con minuciosidade e coidado a documentación administrativa e de función da asociación.

Variedade de documentos da mostra documental. Fondo Abrente


Esta variada documentación: administrativa, recortes de xornais, fotografías, folletos, follas voandeiras, manuscritos, así como libros e revistas foi depositada no Museo Etnolóxico unha vez disolvida a Agrupación. 

Nunha rápida consulta a esta documentación observamos o inxente traballo cultural, das persoas que formaron parte dela, organizando moitas e diversas actividades: cine, cursos, teatro, exposicións de arte, concursos de textos teatrais, actividades para a rapazada e un grande número de conferencias de temas variados: política, relixión, literatura, arte, economía, historia, lingua, arqueoloxía, socioloxía... impartidas por especialistas en cada unha das materias. 

No ano 1972, entre xaneiro e abril, organizaron en Ribadavia un ciclo de conferencias sobre “A muller na sociedade actual” nun momento histórico no que o tema da muller non era habitual na programación das asociacións culturais galegas e o movemento feminista galego estaba aínda xestándose. Non será ata 1977 cando María Xosé Queizán publique o primeiro ensaio feminista en Galicia “A muller en Galicia: a muller na sociedade galega: a lingua galega e a muller : (análise estrutural de dous métodos represivos)” editado por Edicións do Castro. 

Iniciouse este ciclo en xaneiro con Celso Montero e Nemesio Barxa co tema “La mujer y la Iglesia”  e “La mujer en la sociedad y en el derecho gallegos” respectivamente, en febreiro foi a vez de Mª José Amor Carreró  disertando sobre “La mujer en la sociedad española de hoy”, en marzo María Xosé Queizán “Perspectivas y necesidades históricas de la familia”, rematando o ciclo en abril Victoria Armesto cunha conferencia sobre  “Juglares y juglaresas”.

Recorte do xornal La Región. Fondo Abrente


Nesta mostra documental, que se pode ver no Museo Etnolóxico, está exposta parte da documentación conservada pola Agrupación ribadaviense en relación a este ciclo sobre a muller.

Na documentación administrativa exposta aprécianse os trámites burocráticos necesarios antes de que a conferencia se puidese realizar (obsérvase o proceso completo da documentación na conferencia impartida por María Xosé Queizán): carta manuscrita da conferenciante aceptando o convite para impartir a conferencia incluído o título e guión pormenorizado da mesma, necesario este para anexar á solicitude de permiso ao Gobierno Civil, previo pago de 25 pts polo concepto de reunión,  autorización para á celebración asinada polo Gobernador Civil, cos correspondentes recortes de prensa anunciando e falando da conferencia.

Inaugurando esta mostra documental, con acompañamento de socias e socios da Agrupación Cultural Abrente, tivemos un relatorio de María Xosé Queizán sobre "Feminismo: historia e actualidade".
Acompañando a esta mostra tiñamos previsto un ciclo de conversas arredor do feminismo, que debido a declaración do Estado de Alarma pola pandemia do COVID-19, tivemos que suspender.

Relatorio de María Xosé Queizán no Museo Etnoloxico 06/03/2020




quarta-feira, 16 de outubro de 2019

Festexamos o Día da Biblioteca no Museo Etnolóxico



No día 24 de outubro de 1992 durante o conflito dos Balcáns, a Biblioteca de Saraievo, coñecida como Vijecnica, foi incendiada por un profesor usuario da Biblioteca, desde 1997 celébrase o Día da Biblioteca para resaltar a importancia das bibliotecas como centros de encontro, conservación e difusión da diversidade cultural.


Fachada da Biblioteca de Saraievo en 2016


Para celebrar esta data neste 2019 desde unha Biblioteca Especializada como é a Biblioteca do Museo Etnolóxico, queremos mostrar a todo o público o interesante patrimonio conservado nestas bibliotecas tan pouco coñecidas: difundiremos como reflectimos na nosa tradición oral e escrita a relación co medo e coa morte (lendas, contos, ditos, feitos ...), esculcaremos no particular fondo documental e bibliográfico da Biblioteca documentos singulares conservados case por casualidade e descubriremos distintas Bibliotecas Especializadas de Galicia e España a través das intervencións de profesionais que alí traballan. 

 
PROGRAMA:
 
outubro

-Espantamos o medo”: talleres con clubs de lectura de bibliotecas escolares, sobre contos e lendas arredor do medo: lobishomes, sacaúntos, bruxaría, meigallos, santa compaña, aparecidos, rituais fúnebres...
Clubs de lectura participantes: Club de Lectura Maquiáns (IES O Ribeiro de Ribadavia), Club de lectura do IES A Cañiza e Club de Lectura Muchacha lectora (CPI da Cañiza).


xoves 24 outubro mañá 
 
-Reunión de clubs de lectura de bibliotecas escolares no Museo Etnolóxico con concurso de contada, en colaboración coa Noite Meiga da asociación Ribadavia Activa-T.
-Actuación de Brais das Hortas co espectáculo: “Contos de defuntos e outros asuntos”.
(Actividade para os clubs de lectura participantes).


xoves 24 de outubro 20.00 h // sábado 26 de outubro 12.00 h
 
-Visita guiada á Biblioteca do Museo: “Descubrindo documentos singulares” desde almanaques, a álbums de cromos, minicontos, comedias soltas do S. XVIII, catálogos de tendas, revistas de moda do S. XIX, folletos... que información nos achegan?
(Actividade para todos os públicos, de balde, previa inscrición).


venres 25 de outubro 18.00 h

-En lembranza da nosa compañeira e coautora Araceli Corbo, presentación do libro: “Xornada sobre bibliotecas especializadas (actas 2010, 2013 e 2016)”.
No libro recóllense as experiencias de profesionais de bibliotecas especializadas de toda España, co obxectivo de visibilizar os fondos documentais e bibliográficos conservados neste tipo de bibliotecas.
Remataremos cunha visita ao Museo do Viño de Galicia.
(Actividade para todos os públicos)



Para máis información e para inscribirse  988788720  mu.etnoloxico.ribadavia@xunta.gal


terça-feira, 17 de setembro de 2019

Libros presentados no Museo Etnolóxico 2019

O martes 13 de agosto de 2019 ás 20.30 h presentouse no Museo Etnolóxico o libro do antropólogo Francisco Almarcha “El Lobo. Tótem y tabú” editado por Tundra.



Neste traballo Francisco Almarcha analiza como o lobo pode interpretarse como un animal tabú e un tótem no que os seres humanos proxectamos temores, fobias, ansiedades, aspiracións e anhelos, produto de diferentes condicionantes socioculturais. Desde unha perspectiva antropolóxica, a relación establecida con el reflicte a nosa visión da sociedade, da natureza e do mundo espiritual; unha relación complexa que foi variando a través do tempo e que mostra a importancia simbólica deste predador nas sociedades nas que está presente ou o estivo no pasado. 
 

Francisco Almarcha, antropólogo, filólogo e observador de aves, reside actualmente en Villena (Alacante). Desde 1992 é profesor de Lingua e Literatura Castelá e desde 2010 de Antropoloxía no Departamento de Humanidades contemporáneas da Universidade de Alacante. Especialmente interesado nas interrelacións entre animais humanos e non humanos, publicou diferentes artigos, tanto académicos como divulgativos, nos que mostra o seu compromiso conservacionista. No ano 2017 leu a súa tese doutoral ( coodirigida por M. Pastor e Garry Marvin) na Universidade de Alacante sobre o turismo e o lobo na serra da Culebra.




Sábado 14 de setembro de 2019 ás 21.00 h no Museo Etnolóxico, con motivo da XIV Baixada Carrilanas Ribadavia presentouse o libro:
"GELDI 2011-2017. DESCENSOS DE GOITIBEHERAS",
 


"goitibeheras" chámaselle en vasco ás carrilanas, Usue Arrieta e Vicente Vázquez defínenas como "vehículos autoconstruídos sen motor que se utilizan para descensos por carreteras asfaltadas. Creadas a partir de restos de maquinaria ou dos sobrantes da industria de automoción, constrúense grazas ao enxeño e os saberes do traballador industrial. A práctica da reciclaxe, a fragmentación, a resignificación e a recontextualización dos elementos materiais que nos rodean, subliñan as capacidades creativas e construtivas propias da modernización. As goitibeheras permítennos coñecer a cultura industrial desde unha óptica que supera a esfera tradicional do traballo e invade a dimensión creativa, popular e colectiva da vida".
  



"GELDI 2011-2017" é o primeiro libro monográfico sobre o fenómeno das goitibeheras en Euskal Herria. A publicación, ideada e configurada como un dispositivo artístico, sérvese dalgunhas ferramentas da etnografía e a fotografía documental para despregar un espazo de reflexión sobre tres das experiencias estéticas máis relevantes da modernidade: o traballo industrial, o tránsito rodado e a fotografía. A obra resultante toma a forma de ficheiro despregable de tres corpos, de serie limitada numerada, editada en éuscaro/castelán e integramente traducida ao inglés. A publicación reúne máis de cen fotografías, dous inventarios completos, ademais dunha serie de textos críticos producidos e/ou traducidos para a publicación.



Venres 20 de setembro ás 20.30 h no Museo Etnolóxico presentación do libro de Lois Ladra: "Arqueologia da Indústria Moageira em Castelo Branco. Moinhos hidráulicos no rio Ocreza"


Escrito orixinalmente en portugués e publicado pola editora transmontano-duriense Lemad’Origem, a obra presenta os resultados do proxecto de estudo e catalogación de case que media centena de muiños de auga implantados nas ribeiras do rio Ocreza, afluente do grande Texo, ao seu paso polo concello de Castelo Branco. A construción dun encoro hidroeléctrico prevía o asulagamento destes enxeños tradicionais, que foron sometidos a un estudo de impacto ambiental orientado desde a perspectiva da Arqueoloxía da Industria.


Lois Ladra (A Coruña, 1972): Arqueólogo e antropólogo. Estudoso do patrimonio cultural galaico-portugués, especialmente nas temáticas relacionadas coa Protohistoria e a Tecnoloxía tradicional. Autor de media ducia de libros e de varias decenas de artigos en revistas especializadas e de divulgación. Foi galardoado cos premios de investigación “Vicente Risco”, “Ferro Couselo”, “Cátedra”, “Raigame” e “Fermín Bouza-Brey”. Desenvolve a sua actividade profesional como traballador autónomo en diversos proxectos a nivel nacional e internacional.

Estes libros pódense consultar no catálogo da Rede de Bibliotecas de Galicia AQUÍ , presencialmente na Biblioteca do Museo Etnolóxico, para calqueira outra consulta por correo electrónico ou por teléfono.

quinta-feira, 30 de maio de 2019

Escolma bibliográfica sobre feiras tradicionais en Galicia

Esta escolma bibliográfica foi elaborada con motivo da exposición itinerante que o Centro de Cultura Popular Xaquín Lorenzo organiza cada ano con motivo da conmemoración do Día das Letras Galegas e que presenta o día 17 de maio na Romería Raigame en Vilanova do Infantes, adicada a un tema da cultura popular galega.
                                    


Este ano 2019 o eixo da exposición foron as feiras tradicionais, aquelas nas que a transación máis importante era a compra e venda de animais, os paneis centráronse na feiras tradicionais da provincia de Ourense: Allariz, Carballiño, Celanova. o Barco de Valdeorras, Ribadavia, Verín, Viana do Bolo e Xinzo de Limia. Desde o Museo Etnolóxico se elaborou o panel adicado ás feiras de Ribadavia.

O Museo Etnolóxico tamén participou na organización das proxeccións dos filmes que se poideron ver no "Cine Carlos Velo".

 De xuño a setembro a exposición sobre feiras tradicionais e razas autóctonas pódese ver no Museo Etnolóxico.


Escolma bibliográfica sobre feiras tradicionais en Galicia:
 
-Carré, Leandro. (1964). As feiras na Galiza. Revista de Etnografía, v. 2, t. 1, p. 97-124.



-Fraguas Fraguas, Antonio. (1968). Emplazamiento de ferias en Galicia a fines del siglo XVIII. Cuadernos de Estudios Gallegos t. 23, fasc. 70, p. 200-223.



-Gallego Domínguez, Olga. (1987). Ferias y mercados en la provincia de Orense. Boletín Auriense t. 17, p. 131-203.



-González Pérez, Clodio. (1997). Os centros de intercambio tradicionais: feiras e mercados. En Galicia, antropoloxía, v. 24, p. 326-365. A Coruña: Hércules.



-González Reboredo, Xosé Manuel. (2015). Notas sobre as feiras de Galiza. O caso da feira de San Martiño en Francos (Calo-Teo). Portvgalia, Nova Série, vol. 36, p. 217-230.




-Labrada, Lucas. (1971). Descripción económica del Reino de Galicia. Vigo: Galaxia, p. 27, 39, 51, 91, 103, 137, 151.



-Miralbes Bedera, María Rosario e Casas Torres, José Manuel. (1974). Mercados periódicos de Galicia. Distribuición espacial, frecuencia, rango y área de influencia. Santiago de Compostela, Madrid: Universidade Santiago de Compostela, CSIC.



-Saavedra Fernández, Pegerto. (1994). La consolidación de las ferias como fiestas profanas en la Galicia de los siglos XVIII y XIX. En El rostro y el discurso de la feria, Semata nº 6 p. 279-296. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.




-Santos Solla, José Manuel. (1994). Fiestas, ferias y mercados de Galicia. En El rostro y el discurso de la feria, Semata nº 6 p. 297-309. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.

 



  Algúns libros onde se poden encontrar fotografías de feiras tradicionais:


-Piñeiro, Antonio (2007). Celanova 1900-1981. Memoria fotográfica. Ourense: Deputación Provincial de Ourense, p. 124-129.



-Rodríguez González, Xosé Manoel. (2010). O Carballiño 1869-1979. Álbum fotográfico da vila do Arenteiro. Ourense: Deputación Provincial de Ourense, p. 118-123.



-Sendón, Manuel e Suárez Canal, Xosé Luis (1992). Álbum Ksado. Vigo: Centro de Estudos Fotográficos.



-Vega Pato, Tomás (2010). A Pobra de Trives 1875-1975. Poñéndolle rostro a un século. Ourense: Deputación Provincial de Ourense, p. 106-108.



-VVAA. (1989). As feiras do Rizo. O Carballiño: Xociviga.



-VVAA. (2004). Imaxes de Galicia: fotografía etnográfica. Homenaxe a Xaquín Lorenzo. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia p. 156-183.



Outras fontes de información importantes para documentar as feiras tradicionais son os folletos de festas, os xornais, as follas voandeiras e por suposto a documentación administrativa xenerada nos concellos.

Por exemplo no xornal El Avia do 11/12/1887 decíase isto da feira de Ribadavia:
“La féria que ayer se celebró fué de escasisima importancia; la depreciación del ganado u la carencia absoluta de transacciones mercantiles, nos dicen bien á las claras la crisis lamentable por que nuestro pais atraviesa”, 

porén no xornal El Ribadaviense do 26/11/1904:
“La feria celebrada ayer en esta villa, á pesar de lo desapacible del tiempo, vióse sumamente concurrida, verificándose importantes transacciones , sobre todo en el ganado de cerda.