segunda-feira, 25 de maio de 2015

Catálogo "Manufacture française d’armes e cycles"




Temos esta xoia na Biblioteca do Museo Etnolóxico: un dos catálogos da empresa francesa Manufacture Française d'Armes et Cycles de Saint-Etienne fundada en 1885, coñecida comercialmente como Manufrance e que estivo con actividade até 1985. Este exemplar de 660 páxinas non ten data mais polos produtos e polo formato do catálogo calculamos moi a principios do S.XX. 

foto da fábrica que aparece no catálogo
Vendían todo o que nos poidamos imaxinar: menaxe, complementos para todo tipo de deporte, máquinas agrícolas, artigos de decoración, máquinas de coser, máquinas de escribir, cámaras fotográficas, obxectos de óptica, de meteoroloxía, fonógrafos, artigos de viaxe e de camping ... e cos seus correspondentes accesorios, na súa publicidade din que encontrarás o mellor e incluso o que non sabías que existía. A maioría destes obxectos eran fabricados por terceiros, eles o que facían eran distribuilos e vendelos. A principios do S. XX esta fábrica chegou a ocupar unha superficie de 40.000 metros cadrados e máis de 1000 obreros traballando. Neste enlace podedes ver a dimensión da fábrica a través das imaxes de algunhas tarxetas postais AQUÍ.

Non obstante, estaban especializados na fabricación sobre todo en todo tipo de armas e na fabricación de bicicletas. A finais do S. XIX os modelos máis modernos e innovadores saídos desta fábrica causaron furor en todo Europa, incluso tiveron a súa propia marca de bicicletas, Hirondelle. Para coñecer a historia e a evolución da bicicleta hai que consultar os catálogos desta fábrica.

catálogo restuarado dos fondos do Museo
Ademais foi pioneira na venta por correspondencia, vendía por catálogo a toda Europa, de feito este catálogo chegou até Ribadavia, pois forma parte da biblioteca que José Sánchez Bello doou á Asocición de Amigos do Museo Etnolóxico. O exemplar do catálogo estaba en bastantes boas condicións, mais para poder utilizalo a restauradora do Museo tivo que fixar as follas reforzando o lombo do libro e forrando as cuberta para manter a estabilidade. Este catálogo foi utilizado como fonte de documentación de varias pezas do Museo: como un conxunto de chaves, obxectos relacionados coa elaboración de viño, cámaras fotográficas, obxectos de caza e pesca ...

Os catalogos de Manufacture française d'armes et cycles están editados para que sexan fáciles é áxiles na súa consulta, explicando nas primeiras páxinas como se debe facer a consulta: no caso de que se coñeza o obxecto consultando o índice de materias do final, no que indica a folla exacta onde encontrar o produto, se non se coñece o nome do obxecto pódese consultar ao inicio o índice cunha divisón xeral de materias, e para facilitar ainda máis a consulta as follas van impresas en distintas cores segundo unhas divisións xerais. Todos os obxectos do catálogo levan a súa mágnifica ilustración, descrición e función, co seu correspondente número identificativo e o prezo para a venta.

exemplo da precisión e da minucionsidade da edición do catálogo e da variedade de produtos comercializados
As instalaciones da antiga Manufactura de Armas e Ciclos de Saint-Étienne foron rehabilitadas e acollen a  Cidade do deseño (Cité du design). Nesta cidade francesa, Saint-Étienne, situada entre os ríos Loira e Ródano, cuna do deseño, desenvolveuse de maneira moi precoz a Revolución Industrial e até mediados do S. XX foi un dos centros industriais máis importante do país galo.


Na páxina das mediatecas de Saint-Étienne podedes consultar distintos exemplares dos catálogos e da publicidade que elaboraba esta fábrica para vender os seus produtos AQUÍ .

No Musée d'Art et d'Industrie de Saint-Étienne conservan, estudan e difunden o legado que deixou esta fábrica en canto a documentación e a obxectos, sobre todo o relativo a historia da bicicleta e das armas.


terça-feira, 21 de abril de 2015

50 cafés históricos de España y Portugal

portada do libro editado por Alvarellos Editora
Franjo, Fernando: 50 cafés históricos de España y Portugal. Santiago de Compostela: Alvarellos Editora, 2014

A obra do xornalista Fernando Franjo: Cafés históricos de España e Portugal recolle cincuenta museos vivos reunidos por vez primeira nun roteiro único. O libro é un percorrido histórico e literario por 50 locais emblemáticos da Península ibérica, sen esquecer as paisaxes humanas que sobrevoan uns espazos tan ligados ás vivencias de persoas, vilas e cidades. 330 fotografías e documentos de época ilustran e contextualizan esta viaxe. Como sinala Antonio Bonet Correa no prólogo, “son ejemplares únicos que deben ser visitados por lo menos una vez en la vida”.

Pódese ver o interior do libro AQUÍ




Fernando Franjo no Café Iruña (Pamplona)

  
  Fernando Franjo Franjo (Monforte de Lemos, 1963). Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballa como xornalista desde hai máis de dúas décadas no diario da capital de Galicia, El Correo Gallego, onde se especializou en temas de ámbito cultural,  sobre todo en música, eido no que entrevistou a algunhas das máis grandes estrelas do jazz, o blues ou o rock. 
Apaixonado dos cafés históricos e literarios, desde hai anos investiga e publica sobre este mundo en prensa escrita e nas redes, en especial a través do seu coñecido blog “La vuelta al mundo en 80 Cafés”. 





50 cafés de España y Portugal é un roteiro por medio centenar de Cafés entendidos como monumentos. Tratasé dun percorrido por establecementos vivos que aínda permanecen abertos ó público e que transportan ó lector a poñer en valor o Café con maíuscula e percorrer a Península ibérica dun xeito diferente, cunha mezcla de historias, crónicas e o abundante anecdotario deixado por centos de persoeiros da cultura e do saber popular de moitas vilas e ciudades. O libro (Alvarellos editora) é o primeiro traballo que leva a negro sobre branco un repaso de todos aqueles recintos que desafortunadamente non están habitualmente nas bibliotecas nin no capítulo de urbanismo nin de cultura. 

Establécese un roteiro cafeteiro en espiral de oeste a este por locais pragados dunha imprescindible sensibilidade e un anecdotario prácticamente inagotable propiciado pola versatilidade dun público e un servizo secular. 
 
O libro, ilustrado con máis de 330 fotografías e imaxes antigas dos establecementos, parte nunha ruta cafeteira en espiral do oeste de Galicia con once establecementos ineludibles. Comeza polo Café Casino de Compostela, agora un dos locais máis emblemáticos xa non só de Galicia senón de toda a Península e conclúe no Café Comercial de Madrid e distingue entre o Café, entendido como establecemento histórico, ou o entendido como popular, ou o que é o mesmo aquel emblema no que discorreroron os anos á sombra de tazas e veladores. É, sen dúbida, un recordo dos cafés que forman parte da nosa vida, do noso patrimonio. 

Fernando Franjo Franjo


Moitas grazas a Fernando Franjo pola súa colaboración e por vir presentar o seu libro ao Museo Etnolóxico.

terça-feira, 7 de abril de 2015

Abril: mes do libro

O mes de abril é o mes no que cada ano celebramos o Día Internacional do Libro, 23 abril. Para este 2015 o Museo Etnolóxico presenta unha serie de actividades cuxo fío de unión son os libros:

 -17 de abril ás 20.30 h: presentación do libro 50 Cafés históricos de España y Portugal  polo seu autor Fernando Franjo Franjo, editado por Alvarellos Editora. Ofrecerase un café ás persoas asistentes.

A obra realiza un percorrido histórico e literario por 50 locais emblemáticos da Península ibérica, sen esquecer as paisaxes humanas que sobrevoan uns espazos tan ligados ás vivencias de persoas, vilas e cidades. 330 fotografías e documentos de época ilustran e contextualizan esta viaxe.

-23 abril todo o día: liberación de libros, bookcrossing, pola comarca do Ribeiro, acción que se fará conxuntamente con outras moitas bibliotecas de museos de todo o estado, este é o terceiro ano no que participa a Biblioteca do Museo Etnolóxico. Podedes ver o libros que imos deixar libres así como os lugares onde os liberaremos neste enlace AQUÍ

Vídeo promocional, editado pola Biblioteca do Museo ARTIUM de Vitoria da liberación de 2015 AQUÍ. 
Neste enlace podedes ver o álbum de fotos da liberación de 2015 por terras do rural da comarca do Ribeiro AQUÍ

 

-23 de abril: 20:30 h: recital de poesía e música para presentar o libro-disco Muller de papel de Rochi Nóvoa, editado por Abooks.  
Poesía, música e artes gráficas acobilladas nunha caixa que contén un segredo: unha serie de 32 láminas que mostran no seu anverso a interpretación que fan un feixe de artistas gráficos dos poemas que podemosler no reverso.
Podedes ver un momento da presentación no Café Cultural Auriense AQUÍ.

-29 de abril: 20:30 h: presentación do libro Errores del destino de Mari Carmen Rodríguez Barros, editado por Círculo Rojo.

Unha historia de vida contada a través dun relato e poemas, que reflicten situacións vividas por unha muller, guiada pola súa imaxinación e atraída pola fascinante idea de coñecer outros países e outras culturas.

Podedes descargar o folleto coas actividades para este mes do libro picando no enlace:  

sexta-feira, 13 de março de 2015

informe Biblioteca 2014


Xestión da colección bibliográfica:

Dstacamos neste ano 2014 o incremento de fondos bibliográficos da Biblioteca grazas as doazóns e depósitos feitos por particulares, e a falta de orzamento para compra e actualización da colección bibliográfica, exceptuando o aportado para a suscrición de publicacións periódicas xa abertas.

-Monografías rexistradas durante 2014: 378 títulos, neste ano non houbo  partida de orzamento para compra de monografías, o que impediu actualizar a colección, a maioría dos rexistros foron doazóns sobre todo de particulares, algunhas institucións (El Instituto de la Mujer e o Ministerio de Agricultura) e continuamos cos mesmos intercambios (pois carecemos dunha publicación estable coa que establecer intercambios). As novidades ingresadas neste 2014 pódense consultar AQUÍ.

-Catalogáronse no catálogo colectivo da Rede de Bibliotecas de Galicia, por parte da Biblioteca do Museo 485 exemplares durante 2014, tendo en conta que tamén se fai catalogación retrospectiva de documentos xa existentes, e non só dos que ingresan, pois hai un parte importante da Biblioteca que está ainda catalogada de forma manual.

pequena mostra da doazón de Xosé Ramón Estévez
-Publicacións periódicas activas durante 2014: 120 títulos activos con varios números ao ano, que foron xestionados para facilitar o acceso ao documento, pódesen consultar os sumarios dos novos números ingresados no Pinterest do Museos AQUÍ.
 
-Inventario e rexistro das doazóns dos Fondos de: Luisa Escudero, Xosé Ramón Estévez (é unha doazón aberta, continúarase co inventario), Fernando Morí, Mari Trini Domínguez, Francisco González González. Inventario e rexistro dunha parte do Fondo Bibliográfico e Documental de Elvira Fernández. 

Difusión selectiva da información: 

-Das novidades, tanto das monografías como dos novos números das revistas, infórmase puntualmente tanto a usuarios/as internos/as e externos/as a través de correo electrónico, e a través das redes sociais, para a difusión de novidades utilizamos Pinterest  . Neste 2014 incluimos 99 elementos referentes a índices e sumarios de revistas e 88 portadas de monografías que ingresaron como novidades con referencias ao índice da obra. Tamén incluimos en Pinteret unha selección bibliográfica de 20 monografías de estudos sobre a muller en Galicia AQUÍ

-Continuamos difundindo a actividade e os fondos da biblioteca a través deste blogue: cunha actualización menos periódica do que desexaríamos. En 2014 introducimos 12 entradas de temas variados, destacamos como novidade, ainda que xa empezamos en decembro de 2013, coa recensión

exposición Detrás da máscara
 de libros que lle solicitamos aos autores e autoras para que nos falaran do seu libro, que completamos cun resumo, biografía e unha bibliografía dos autores destacando o acceso en liña aos artigos.

-Bookcrossing, liberación de libros, no Día Internacional do Libro 2014 pola zona rural do Ribeiro, uníndonos un ano máis a actividade conxunta de moitas Bibliotecas de Museos de España e que organiza a Biblioteca do Museo ARTIUM de Vitoria. Seguimos coa zona bookcrossing nas salas do Museo. 
-Selección e exposición de bibliografía representativa de traballos sobre o entroido na exposición Detrás da Máscara. Fotografías deDemetrio Monteagudo González.

Usuarias/os: usos da Biblioteca:

-Atendeuse a solicitude de información do persoal do museo como apoio documental e bibliográfico ás actividades desenvolvidas nas distintas áreas do museo: catalogación, conservación e restauración de pezas, exposicións… ben aportando fondos da propia biblioteca e ou ben aproveitando o servizo de préstamo interbibliotecario con bibliotecas galegas e estatais. Por outra parte prestouse apoio bibliográfico e facilitouse o acceso ao documento no proxecto museolóxico do Museo Galego do Viño desenvolvido durante este ano 2014 no Museo Etnolóxico, así como no proxecto museolóxico do Museo Etnolóxico. 

-71 usuarios/as externos/as foron atendiados/as durante 2014, por correo electrónico, teléfono, persoalmente ou a través de préstamo interbibliotecario, sen esquecer que todas son consultas especializadas e sempre personalizadas: busca e selección  de información, facilitar o acceso ao documento ben de forma presencial ou ben a través de fotocopias e cada vez máis a través da dixitalización de documentos. Indicar que nestes últimos catro anos houbo un descenso progresivo da usuarias/os externas/os, talvez a crise tivo algo que ver. Tamén se xestionaron préstamos intrabibliotecarios con outras Bibliotecas da Rede de Bibliotecas de Galicia e préstamo interbibliotecario con outras Bibliotecas Públicas e Especializadas do Estado. Entre os temas consultados durante este 2014 destacamos: sempre son moi demandados os xornais locais antigos, tamén temas de xenealoxía, o temas dos arrieiros, e adegas, este ano especialmente houbo interés pola historia das irmás Touza, fotografía e conservación do patrimonio.

-As consultas ao catálogo en liña da biblioteca do museo foron de 1721, baseadas nunha estimación das administradoras do catálogo colectivo daRede de Bibliotecas de Galicia, no que está integrado o catálogo da Biblioteca do Museo.

-O blogue da Biblioteca do Museo durante 2013 tivo 1789 visitas virtuais.

Colaboracións:

colaboración Biblioteca Deputación Ourense
-Colaboración co Colexio de educadoras e educadores sociaisde Galicia (CEESG) e a Facultade de Ciencias da Educación da Universidade deVigo nas VI xornadas internacionais de educación social e xerontoloxía cotítulo: Boas prácticas:profesionalización e experiencias xeragóxicas, o día 1 de outubro de 2014 ás 17.30 a equipa técnica do Museo Etnolóxico formada por: Pilar Iglesias, Rosa Lamas e Xosé Carlos Sierra xunto coa profesora da Universidade de Vigo Fátima Braña falamos do programa Lembrar no museo incluido no proxecto Museo Aberto, no que está directamente implicado a Biblioteca do Museo.

-Colaboración con máis de 62 Bibliotecas de Museo de toda España repartindo libros libres por todo o mundo na actividade de Bookcrossingo 23 de abril para celebrar o día Internacional do Libro.
 -Colaboración coa Biblioteca da Deputación de Ourense: en xuño de 2014 solicitamos unha copia dixital dos seguintes números do xornal local El Noticiero del Avia: nº 71, nº 476, nº 478,  nº 508, nº 523, nº 544, nº 546, nº 547, nº 548, nº 549, nº 551, nº 552, nº 554, nº 555, nº 562, nº 563, nº 573, nº 577, nº 578, nº 580, nº 587, nº 596, nº 599, nº 805, nº 812, nº 815, nº 818, nº 821, nº 836, nº 849, nº 852, nº 911, nº 989.

Actividades: 


-Organizamos a visita e preparamos un obradoiro co Clube de Lectura CEPI Tomás de Lemos abril de 2014.

-Organizamos a visita e preparamos un obradoiro co  IES Ferro Couselo de Ourense.

-A Biblioteca colaborou activamente co Cineclube Padre Feijoo de Ourense na organización do ciclo de cinema: Marxes Fílmicas.

Outros:

-A Bibliotecaria foi a titora das prácticas de Nuria Sánchez Álvarez na Biblioteca do Museo do 05/03/2014 ao 09/05/2014. Coordinandoyraballos de xestión bibliotecaria: rexistro, signatura e colocación de monografías, control de publicacións periódicas en fichas kardex e posterior colocación. Tarefas de difusión co bookcrossing do Día do Libro. Clasificación e inventario do Fondo documental e bibliográfico de Juan A. Bande, centrándose no inventario , clasificación e colocación da documentación e literatura efémera relacionada coa Coral de Ribadavia de 1985-1990. Informe dos traballo AQUÍ.

liberación de libros polo rural de O Ribeiro

segunda-feira, 1 de dezembro de 2014

Menestra de tipos populares de Galicia



Menestra de tipos populares de Galicia. Copiados al natural po F. Guisasola. Salpimentada por varios distinguidos escritores del país. Madrid: Lit. de la Guirnalda, [1880-1881]


Trátase dun conxunto de 13 láminas de  litografías a unha tinta de tipos populares únicos de distintos lugares de Galicia, debuxados ao natural polo pintor e debuxante Federico Guisasola y Lasala, de orixe non galega, mas que residiu bastante tempo en Galicia e morreu en Pontevedra en 1882, acompañadas de 13 composicións poéticas, a modo de reseñas biográficas, de escritores e escritoras de cada un dos tipos representados, impresa en Madrid no establecemento Litografía de la Guirnalda, un dos establecementos litográficos mais importantes da época, non aparece data impresión, porén no documento aparece a data de 1880 na composición de Cláudio Cuveiro sobre o tipo Juan Francisco de Pontevedra e a de 1881 na introdución feita por Benito Losada na composición titulada Menestra.

No mundo da impresión no século XIX a litografía foi o principal método de reprodución de obras de arte e de ilustración de libros e revistas, esta técnica de impresión gráfica permitía o artista producir moitas copias dun debuxo a mán alzada. Destacan as litografías orixinais feitas polo recoñecido pintor e debuxante Guisasola, unha obra de arte en si mesmas, ainda que tamén por ser tipos populares de distintas zonas de Galicia, son un documento antropolóxico que nos pode a axudar no estudo e comprensión de distintas materias relacionadas cos fondos do Museo como pode ser a indumentaria. 

quinta-feira, 13 de novembro de 2014

Cruceiros do Concello de Ribadavia



Pino Pérez, Rubén; García Janeiro, María Jesús: Cruceiros do Concello de Ribadavia. Patrimonio de Galicia. Ribadavia: Editor Rubén Pino García, 2013


O libro Cruceiros do Concello deRibadavia é un estudo dos 26 cruceiros que se conservan nas súas sete parroquias, Santo André de Campo Redondo (10), Santiago de Esposende (2), Santa María Madanela de Francelos (4), San Domingos de Fóra de Ribadavia (5), San Cristovo de Regodeigón (1), San Pedro de Sanín (2) e San Paio de Ventosela (2).
 
Aporta un catálogo dos cruceiros con información sobre a súa propiedade, localización, medicións e descricións orixinais de todos os seus elementos.

Para cada cruceiro reflíctese a parroquia e lugar onde se atopan, a orientación do mesmo en graos N, a xeorreferenciación no sistema Universal Transverse Mercator (UTM) cunha precisión de 1 x 1 m e a altitude en metros sobre o nivel do mar. Cando se coñece, indícase a titularidade do ben patrimonial e o ano de construción. Nalgúns casos engádense observacións sobre o seu estado de conservación que resúmese no apartado de conclusións.

O libro inclúe 70 fotografías orixinais de todos os cruceiros e 24 debuxos orixinais, algúns do conxunto e outros de detalle dos bens.

Os resultados obtidos permiten manter a hipótese dos cruceiros como parte do mobiliario litúrxico e analízanse as orientacións actuais globais de todos eles.

Finalmente, engádese un glosario de termos utilizados principalmente na descrición dos cruceiros, unha lista de referencias bibliográficas, o modelo de fichas de recollida de datos no campo, unha chave para a determinación dun cruceiro e un resumo dos datos obtidos.

segunda-feira, 22 de setembro de 2014

O Fondo Juan Bande e o traballo de Nuria

A finais do curso pasado, de marzo a maio de 2014, tivemos entre nós a Nuria Sánchez Álvarez, estudante da Universidade de Santiago de Compostela facendo prácticas no Museo Etnolóxico, ela mesma escolleu traballar no Departamento de Documentación e Biblioteca, colaborando nas labores de clasificación e inventario do fondo documental, así como en tarefas diarias da actividade do Museo relacionadas coa difusión e a montaxe de exposicións.
Como escribe a propia Nuria na súa memoria de prácticas escolleu o Museo Etnolóxico por varias razóns: "por ser un museo de etnoloxía a medio camiño entre a historia e a antropoloxía moi útil para unha estudante de historia pois axuda a ter unha visión ampla do mundo e de tódolos campos, por ter un gran fondo documental e fotográfico con grandes recursos para a investigación e ademais porque é un museo situado na miña vila que me permite traballar sobre a miña comunidade, estudala e aprender acerca dela". 

Clasificación e inventario Fondo Juan Bande: 

A maior parte do seu traballo centrouse no fondo documental e bibliográfico de Juan Bande (produto dunha doazón sucesiva e ainda aberta de máis de dez anos), que estaba prácticamente sen tocar. Escolleu este fondo por ter moita documentación de cultura local da comarca de O Ribeiro e máis específicamente de Ribadavia pois Juan Bande é unha persoa totalmente implicada en distintas actividades culturais de O Ribeiro, tema de grande interese para ela, mais tamén para o Museo era preciso e urxente clasificar e inventariar este fondo pola súa importancia en cantidade e calidade, pois sabiamos que ten documentación interesante para moitos temas. 
Empezou por revisar toda a documentación, seguidamente fixo unha ampla clasificación por temas (feira do viño, festas de Ribadavia, Coral Club Artístico, turismo, cultura de O Ribeiro...) e por tipos de documentos (recortes de prensa, ephemera, documentos persoais, folletos, publicacións periódicas...), debido á amplitude do fondo, unha vez feita a clasificación centrouse no inventario da documentación sobre a Feira do Viño e sobre a Coral do Club
Artístico. Da Feira do Viño sobre todo recortes de prensa en especial dos anos que Juan Bando estivo implicado na directiva da Feira e folletos, en canto á documentación da Coral do Club Artístico son recortes de prensa, folletos, manuscritos da actividade da Coral, da que formou parte, entre 1985 e 1990 (esta documentación completa a aportada por Carlos Jürschik o que nos permite ter unha información moi completa sobre a Coral).

Montaxe da exposición: "Detrás da máscara":

Nuria tamén colaborou na preparación da exposición “Detrás da máscara”  acerca da tradicional celebración do Carnaval en Galicia, onde se expuxeron fotografías, publicacións e mostra dos típicos traxes desta festa tradicional en distintas comarcas ourensás. O seu traballo consistiu en axudar na montaxe das pezas da exposición, no seu inventario, xa que estes obxectos eran emprestados por particulares e asociacións e foi necesario un escrupuloso control do seu manexo.