Novidades setembro 2011

Moitas institucións, asociacións e inclusive editoriais, permiten o acceso completo ao contido de libros, revistas, artigos, cada unha por motivos diversos, mais case sempre cun obxectivo claro: a difusión da información.

Entre as novidades de agosto e setembro atopámonos que algúns dos libros que compramos tamén teñen unha edición dixital que se pode consultar a texto completo. Nesta entrada facemos referencia a algúns deles:

.

-El patrimonio cultural inmaterial. Definición y sistemas de catalogación: Actas del seminario internacional, Murcia, 15-16 de febrero de 2007. Gobierno de la Región de Murcia, 2008. 

O patrimonio inmaterial consérvase en distintas tradicións e expresións: a língua como instrumento de comunicación, os espectáculos, os ritos, os actos festivos, técnicas artesanais… que permiten o estudo e coñecemento da cultura. TEXTO COMPLETO AQUÍ.

-Qué es ser hombre: (valores cívicos y valores conflictivos en la Galicia profunda) / Carmelo Lisón Tolosana. Akal, 2010.

O autor presenta etnográficamente a norma, o valor, a obriga e o dereito, nun novo estudo antropolóxico de Galicia, enmarcado todo en casos, situacións e contextos fuxindo do abstracto que envolve a filosofía dos dereitos humanos. TEXTO PARCIAL AQUÍ.

-I Congreso Internacional. Los museos en la educación: la formación de los educadores. Museo Thyssen-Bornesmisza, 2009.

Os relatorios e comunicacións reflicten o carácter internacional do foro, onde se propuxo reflexionar dende diversas ópticas acerca dos retos relacionados coa formación dos educadores de museo e as habilidades que estes desenvolven como mediadores entre o museo e o visitante. O libro reordena os resultados do congreso en relación ao programa co que se convocou. A publicación é de interese non só para os profesionais do museo, senón tamén para todos os profesores e estudosos interesados na educación e a pedagoxía artística.TEXTO COMPLETO AQUÍ.

-Estudi del fons industrial tèxtil de Catalalunya. Centre de Documentación i Museu Tèxtil, Museu d’Arenys de Mar, 2010.

No libro preséntase o traballo de documentación sobre os mostrarios téxtis do Centrede Documentació Museu Tèxtil e do Museu d’Arenys de Mar .

 Desde esta páxina  pódense consultar 605 fichas de mostrarios de máis de 30 empresas catalanas, que permiten coñecer a historia da industrial téxtil recente, pois a industria téxtil catalana é unha das importante do Estado Español. TEXTO COMPLETO AQUÍ.

-El tiempo amarillo. Lunwerg, 2010.

Con motivo do 40º aniversario da primeira edición das Páginas Amarillas, neste catálogo faise unha selección de imaxes de grandes fotógrafos españois, e un verdadeiro estudo antropolóxico dos usos e costumes dunha época, pódense ver traballadoras e traballadores de oficios diversos, algúns xa desaparecidos, e tamén de profesión actuais. Máis información sobre o proxecto AQUÍ. TEXTO COMPLETO AQUÍ.

Cinema documental

Para estes días de agosto recomendamos catro documentais dirixidos por galegos sobre historia e etnografía de Galicia.

Cal viva, calmorta... a derradeira festa un documental de Duarte Fernández e Mariano Casas (duración 50’), 2008.

Documental sobre o proceso de elaboración da cal , co sistema tradicional denominado caleira, dende que se recolle a pedra ata que se queima, obtendo así a cal viva. 
O vídeo íntegro AQUÍ

A memoria nos tempos do volfram un documental de Antonio Caeiro (duración 55’), 2004.

Primeiro premio na III Muestra de Documental Etnográfico de Sobrarbe “Espiello” (Huesca 2005) Ao comezo da Segunda Guerra Mundial un mineral fíxose necesario para o Estado alemán: o volframio. Galicia converteuse no El Dorado para moitas persoas, esta é a súa historia contada polos propios protagonistas.

Aillados documental de Antonio Caeiro (duración 59’), 2004.

 A historia do campo de concentración da Illa de San Simón (Ría de Pontevedra) durante os anos da Guerra Civil española, contada polos seus protagonistas.

Oito minutos do documental AQUÍ.

Pódese completar co libro escrito por Antonio Caeiro, Juan A. González e Clara Mª de Saá: Aillados: a memoria dos presos de 1936 na Illa de San Simón, editado en 1995 por Ir Indo.

Carrilanos: os túneles dun tempo unha película documental de Rafael Cid (duración 58’).

 Da man dos seus protagonistas aínda vivos reconstrúese a historia da construción do ferrocarril Puebla de Sanabria-Ourense durante case medio século, unha  obra que aparentaba interminable, cunha odisea técnica e humana de por medio da que eles non eran conscientes e os demais descoñeciamos.

Ademáis pódese completar co libro editado en 2005 por Xerais: Carrilanos: os túneles dun tempo de Rafael Cid.

 Estes documentais pódense pedir en préstamo intrabibliotecario en calquera biblioteca da Rede de Bibliotecas de Galicia, pódese consultar o catálogo AQUÍ .

Novidades xullo 2011

Os foxos do lobo: a caza do lobo na cultura popular / David Pérez López. Canela, 2010

O libro editado en galego e castelán é o resultado dun  traballo de investigación levado a cabo sobre o terreo polo arqueólogo David Pérez López no cuadrante noroeste peninsular,  zona case exclusiva a nivel mundial e onde mellor se conservan os Foxos de lobo, nome común con que se coñecen en Galicia as trampas históricas construídas para cazar lobos. Descríbense os métodos de caza empregados tradicionalmente, apórtanse fichas coa catalogación técnica de numerosas destas construcións e o traballo de escavación científica, dirixida polo propio autor, sobre un foxo, a varios apartados adicados a bioloxía, a cultura popular...

Historia dun ermo asociativo: labregos, sindicatos verticais e políticas agrarias en Galiciabaixo o franquismo / Daniel Lanero Táboas. TresCteres, 2011

O traballo estuda a situación dos labregos e da Galicia rural durante a dictadura franquista. Asuntos que deixaron fondas pegadas no noso presente, como a destrución da sociedade civil rural e a desmobilización política dos campesiños, a construción polo franquismo dun consenso baseado na normalización dos comportamentos corruptos e clientelares, a Revolución Verde son tratados en profundidade a partir do sindicalismo vertical franquista como fío condutor.

Domingos de calcetíns brancos:retrato do cambio social na xeración de 1950 / Manuel Pérez Rúa. Galaxia, 2010

A través das voces de trinta e un membros da xeración de 1950 -enmarcadas en datos sociolóxicos para comprender a magnitude e o contexto das transformacións- este ensaio analiza o cambio social que supuxo a mudanza dunha cultura autoritaria, centralista, relixiosa e paternalista a outra democrática e autonómica. A vivencia do paso da produción ao consumo, da pobreza á clase media, do sentido do deber á cultura do inmediato, do galego ao castelán e do crucifixo ao agnosticismo.

Algo máis que un café: o Derby de Vigo 1921-1968 / Albino Mallo. Galaxia, 2010
A historia do Café Bar Derby de Vigo é a dos milleiros de persoas que pasaron por ese local durante os case cincuenta anos en que permaneceu aberto.
Punto de encontro de artistas e escritores, o café é o centro de destas memorias escritas polo xornalista Albino Mallo, fillo do propietario. A historia da cidade de Vigo, e con ela a de Galicia, entra e sae do Derby xunto con persoeiros como os irmáns Álvarez Blázquez, Francisco Fernández del Riego, Luís Seoane e Isaac Díaz Pardo, os escritores Valle-Inclán, Cunqueiro e Castroviejo e os pintores Maside, Laxeiro, Colmeiro e Urbano Lugrís.

O lecer dasaugas: historia dos balnearios de Galicia 1700-1936 / Luís Alonso, Elvira Lindoso, Margarita Vilar. Galaxia, 2011

Preséntase a historia dos balnearios máis importantes de Galicia nos séculos pasados: A Toxa, Os Baños do Marquesito en Arteixo,  As augas do lume en Cuntis, as augas de Dávila e Acuña, o balneario familiar en Caldelas de Tui, O Carballiño e Portovia, a Vila de Carballo, Cortegada, Guitiriz, as Termas de Lugo, Baños de Molgas,  a Belle epoque de Mondariz, as augas louras do Incio, e as augas de Verin.

Antropología del género / Beatriz Moncó . Síntesis, 2011

 Este libro pon a disposición dos lectores as diversas teorías e problemáticas que constitúen o núcleo da antropoloxía do xénero e ­ achégalles a algúns aspectos que hoxe en día son relevantes, non só dende unha visión academicista das relacións e identidades de xénero, senón dende a cotianidade das súas vidas.


Todas as publicacións da Biblioteca do Museo Etnolóxico. Ribadavia pódensen consultar no catálogo da rede de bibliotecas de Galicia AQUI 

Abrente: orixe da Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia_MIT

Hoxe 15 de xullo da comezo a edición 27 da Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia, até o día 23 de xullo, en Ribadavia, capital do teatro galego, poderase desfrutar da maxia e da sabiduría do teatro, convivindo durante 10 días con actores, actrices, técnicos, voluntarios, Ribadavia cheira a teatro. Programa da MIT AQUÏ.

A orixe desta Mostra Internacional de Teatro, que en 2009, celebrou o seu 25 aniversario, está nun grupo de mozas e mozos ribadavienses, que alá polos anos 70 do século XX dan vida á Agrupación Cultural Abrente, que entre outras actividades poñen en funcionamento a Mostra de Teatro en Galego e o Concurso de Textos Teatrais, e que a partir da 5ª en 1977,en un acto reivindicativo en defensa do teatro galego e da língua galega, mudáronlle o nome, como se ve na imaxe do cartaz, e que se mantivo
    até 1980. Podedes ler a reivindicación no limiar do programa da 5º Mostra AQUÍ. Conservar e poñer en valor o legado da Asociación Cultural Abrente, é tamén do Teatro Galego.  

Todo o fondo documental e bibliográfico da Asociación  e polo tanto das mostras e dos concursos está custodiado, inventariado e conservado no Museo Etnolóxico. Ribadavia (grazas a labor previa de conservación das súas socias e socios), para quen teña interese no seu estudo esté é o Inventario Topográfico da Agrupación Cultural Abrente . 

Un completo estudo de investigación sobre as mostras e os concurso de Abrente foi feito por Inma López Silva e Dolores Vilavedra no libro: Un abrente teatral:  as Mostras e o Concurso de Teatro de Ribadavia, editado por Galaxia en 2002, cos documentos depositodas no Museo Etnolóxico, por Abrente.

No Museo Etnolóxico. Ribadavia tamén se conservan os cartaces e programas de todas as Mostras Internacionais de teatro.

Para saber máis sobre a MIT e as súas 27 edicións:

-25 anos Mostra Internacional de Teatro, edición coordinada por Roberto Pascual e publicado por Difusora da Letras, Artes e Ideas en 2009

-A Startford de riba do Avia: 25 anos de Mostra Internacional de Teatro de Roberto Pascual. En: Madrygal. Revista de estudios gallegos, nº 12 (2009), pp. 165-171 . En liña http://revistas.ucm.es/index.php/MADR/article/view/MADR0909110165A/32928 [consulta 15-07-2011].

Para saber sobre o teatro galego:

-Cento vinte e cinco anos de teatro en galego: no aniversario da estrea de A Fonte do xuramento, 1882-2007, editado pola Xunta de Galicia e Galaxia en 2007.

-Un país desde as táboas: 125 anos de teatro galego [catálogo da exposición]  organizada pola Consellería de Cultura e Deporte e comisariada por Carlos C. Biscainho Fernandes.

-Catálogo de dramaturgos galegos 1973-2004: de abrente ata hoxe dirixido po Mar Nogueira e editado pola Xunta de Galicia en 2005.

Bibliografía rapa das bestas

Hoxe 4 de xullo finaliza a Festa de rapa das bestas 2011 en Sabucedo (A Estrada) provincia de Pontevedra, que en 1965 foi declarada Festa de Interese Turístico e non fai moito Festa de Interese Internacional, acompañando a esta festa, desde 2008, celébrase un concurso de fotografía, con 86 fotografías, da edición de 2010, inaugúrase, mañá 5 de xullo, no Museo Etnolóxico. Ribadavia a exposición Fotorapa10  III concurso de fotografía "Rapa das bestas de Sabucedo 2010".
Para saber máis desta ancestral festa máxico-relixiosa, seleccionamos unha pequena bibliografía, que se pode consultar na Biblioteca do Museo Etnolóxico. Ribadavia, ver catálogo AQUÍ, así como algúns dos artigos xa se poden consultar directamente en internet nos enlaces indicados:

-Cabada Castro, Manuel: A rapa das bestas de Sabucedo. En: Tempos de festa en Galicia / [coordinación do proceso de investigación, Benxamín Vázquez González]. [Galicia] : Fundación Caixa Galicia, D.L. 2006-2008. pp.123-135 (V.2).

-Cabada Castro, Manuel:  "A rapa das bestas" de Sabucedo : historia e antropoloxía dunha tradición. Vigo : Ir Indo, D.L. 1992.

-Iglesia Hernández, Pedro Jesús: Los caballos gallegos explotados en régimen de libertad o caballos salvajes en Galicia /  director da tese, Carlos Luis de Cuenca Publicación 1974. Tese Inédita Universidad Complutense.

-Lis Quibén, Víctor: A Rapa das bestas de San Lorenzo de Sabucedo. [Pontevedra? :  Imprenta C. Peón, 1953?

-Reimóndez Portela, Manuel: A Rapa das bestas, Sabucedo. En: Pontevedra, nº 0 (1º semestre 1980) ; pp. 53-70.

-Vázquez Varela, José Manuel: A Domesticación dende unha perspectiva etnoarqueolóxica : os cabalos de monte do curro de Sabucedo. En: A Estrada, nº  8 (2005) ; p. 265-274. En liña: <http://dspace.aestrada.com/jspui/bitstream/123456789/36/13/pg_269-280_vazquez-varela_8.pdf> [consulta 01-07-2011].

-Vázquez Varela, José Manuel:  La domesticación desde una perspectiva etnoarqueológica : los caballos de monte de Galicia, Noroeste de la Península Ibérica En: Gallaecia, nº 25 (2006) ; pp. 445-452. En liña:

<http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=1997668>  [consulta 01-07-2011]

-Pose Nieto, Herminio: Nuevos datos y perspectivas sobre la domesticación del caballo : los caballos criados en régimen de libertad en Galicia, Noroeste de España = New dates and perspectives on the horses domestication : the wild horses in Galicia, Northwest of Spain. En: Munibe. Antropologia-Arkeologia, vol. 57 (2005/2006) ; t. 1, pp. 487-493. En liña:

<http://www.aranzadi-zientziak.org/fileadmin/docs/Munibe/200501487493AA.pdf>

[consulta 01-07-2011].

Algunhas páxinas en internet para completar información:

http://www.fotorapa.com/

http://www.rapadasbestas.es/

http://es.wikipedia.org/wiki/Rapa_das_Bestas_de_Sabucedo

http://www.aestrada.com/
http://www.youtube.com/ pódense ver vídeos buscando por Rapa bestas.
A fotografía da imaxe é de Tono Arias

Feira do viño do Ribeiro na Biblioteca

Os días 1, 2 e 3 de xuño celébrase na vila de Ribadavia, capital do Ribeiro, a 48ª edición da Feira do viño do Ribeiro, unha das máis importantes feiras vinícolas do estado español, tanto pola súa tradición como pola calidade dos seus caldos.
Na Biblioteca do Museo Etnolóxico. Ribadavia pódese consultar gran parte da documentación destas 48 edicións: cartaces, convites, programas, folletos, artigos de xornais, crónicas, fotografias (conservadas no Arquivo Fotográfico do Museo)... moita desta documentación chegou ao museo grazas a doazón de persoas do Ribeiro: Juan A. Bande Alonso, Xosé Ramón Estévez, José Luis García Casasnovas, José Puga Alonso, José Filiberto Soto, Familia Meruéndano (que fixo doazón do programa da Iª feira, que vemos na fotografía),etc. a súa conservación no Museo Etnolóxico. Ribadavia permite que calquera persoa poida acceder a ela e consultala.
Ademáis de toda esta documentación, na biblioteca do museo todos os anos se vai adquirindo unha interesante bibliografía sobre viticultura e vinicultura, que se pode consultar en internet no Catálogo da Biblioteca, introducindo as materias: viticultura, viños ou vinicultura.
De todos os documentos existentes no catálogo destacamos:
-O Ribeiro: o viño da cultura, a cultura do viño editado por Mirabel, e coordinado por Xosé Carlos Sierra, director do Museo Etnolóxico. Ribadavia, onde diversos investigadores fan un estudo histórico, xeográfico, etnográfico, literario e enolóxico da produción de viño na comarca do Ribeiro. Pódese ver o índice Aquí .
Máis información sobre a feira e sobre o viño do Ribeiro:
-Ribadavia.net
-Consello Regulador da Denominación de Orixe Ribeiro
-Ruta do viño do Ribeiro                  

Proxecto colaborativo MUSAS_bibliotecas de museos

O 25 de maio participamos, por un lado, organizando, xunto con varias bibliotecas de museos do resto do estado español, e por outro, moderando o debate no foro sectorial: "Las bibliotecas especializadas de museos: buenas prácticas para fomentar su visibilidad", dentro das XII Jornadas de documentación Fesabid 2011, celebradas en Málaga os días 25, 26 e 27 de maio. A preparación deste Foro Sectorial fíxémola utilizando un blogue que se creou para traballar, (pois as persoas participantes estabamos moi lonxe unhas das outras), para que todo o mundo o puidese ver e para que tamén participase, neste enlace pódese consultar como se foi artellando o Foro Sectorial: ProyectoBiblioteca. A xestación deste Foro Sectorial é resultado da reunión de varias profesionais na Xornada sobre bibliotecas especializadas celebrada en Ribadavia en 2010, no editorial das Actas publicadas no nº 101 do Boletin da Asociación Andaluza de Bibliotecarios, explicamos máis a fondo como foi este encontro
A análise das bibliotecas de museos en España, feita por Ana Real e Pilar Poveda, pon de manifesto a escasa visibilidade das bibliotecas de museos tanto nas redes sociais, como nas propias páxinas webs dos museos dos que dependen.
Para facer frente a esta realidade, profesionais de bibliotecas de museos traballamos no proxecto colaborativo MUSAS, que naceu neste foro sectorial, que tivo lugar en Málaga, e para o que buscamos logo, hai aberto un concurso na páxina de MUSAS en facebook , aquí presentamos a proposta de Araceli e Diego, que se ve na imaxe.
Este traballo colaborativo ten varias liñas de traballo:
-a creación da lista de distribución MUSAS, que da nome a todo o proxecto, dentro do servidor RedIris (rede académica e de investigación que ofrece servizos avanzados para o traballo colaborativo da comunidade científica), para inscribirse só hai que picar neste enlace
-fomentar a visibilidade a través das redes sociais e das ferramentas web 2.0, abrimos conta e xa hai información: fotos sobre o foro, presentacións das intervencións, concurso do logo de MUSAS, nas seguintes redes sociais: FACEBOOK, ISSUU, FLICKR, TWITTER, YOUTUBE, SLIDESHARE, LIVESTREAM
-a participación en encontros, reunións, cursos, xornadas... materializouse: na I Jornada de Bibliotecas de Museos, que en novembro organiza a Subdirección General de Museos Estatales do Ministerio de Cultura, e a que se nos convidou para dar unha visión da situación das bibliotecas de museos en Galicia. Ademáis o 21 de xuño, tamén a Subdirección General e a Universidade Complutense imparten un curso de formación para o persoal das bibliotecas de museos titulado: " Web 2.0: oportunidades para las bibliotecas en la relación con los usuarios y en las fuentes de información".
O proxecto colaborativo acaba de nacer coa inspiración das MUSAS e medrará coa participación de todas as MUSAS.
A presentación de MUSAS nas I Jornadas de Bibliotecas de Museos fíxoa Emilio Ruiz Trueba da Biblioteca-Centro de documentación do Museo Etnográfico de Castilla y León, pódese ver o power point da presentación AQUÍ . O artigo sobre o proxecto foi editado nas actas destas xornadas co título: "El proyecto MUSAS" escrito por Emilio Ruiz e "MUSAS València un proyecto local" escrito por Amparo Pons da Biblioteca-Centre de Documentació. Museu Valencià d’Etnologia , as actas pódense consultar ou descargar en liña AQUÍ .
Para saber máis sobre MUSAS València está o seu blogue AQUÍ